PDF COI Izveštaj Sudan
Sudan - mape
Sudan administrativna mapa:
Službeno ime:
Repubilka Sudan
Zastava:
Geografski polozaj:
Republika Sudan po površini (2 505 813 km2) predstavlja najveću državu u Africi. Najveći deo zemlje zauzima visoravan (300 do 1000m) koju u smeru sever-jug preseca dolina reke Nil, koji nastaje spajanjem Belog i Plavog Nila kod Kartuma(glavni grad zemlje). Na severu zemlje nalazi se Libijska i Nubijska pustinja, gotovo bez biljnog pokrivača.Na jugu se prostiru savane i tropske močvare a na istoku ,zapadu i krajnjem jugu, planine. Graniči se sa Egiptom na severu, Crvenim morem na severoistiku, Eritrejom i Etiopijom na istoku, Kenijom i Ugandom na jugoistoku, Demokratskom Republikom Kongo i Centralnoafrickom Republikom na jugozapadu ,Čadom na zapadu i Libijom na severozapadu.Gustina naseljenosti Sudana je 15 stanovnika po km2.Pustinjski predeli na severu i severozapadu zemlje su gotovo nenaseljeni. (84, 61, 60)
Stanovništvo:
Sudan je snažno obeležen prisustvom dveju različitih kultura: arapske i afričke.Unutar svake od njih postoje na stotine etničkih i plemenskih grupa. Najveća Arapska plemena su Jalayin i Juhaynah. Jalayin obuhvata sedelačke zemljoradnike nastanjene duž srednjeg Nila, od Dongule, južno do Kartruma i obuhvata plemena kao što su Shayqiya I Rubtab. Juhaynah čine nomadska plemena ,veća od njih su Shukriyah,Kababish i Baggara.(Sva tri plemena su goniči kamila I stoke zapadnog I severoistočnog Sudana) (.60,61,,87). Nubijci (muslimansko, nearapsko pleme)žive duž Nila na krajnjem severu Sudana I u južnom Egiptu (.87,61,) . Na severoistoku zemlje dominantno je Beja pleme koje je nearapsko ali muslimanske veroispovesti.U Darfuru su prisutna arabizovana,uglavnom polu nomadska plemena Abbala(goniči kamila u Severnom I Zapadnom Darfuru) I Baggara (sedelačko pleme u Južnom Darfuru) ali I crnačka nearabizovana muslimanska plemena od kojih je dominantno Fur(najveće pleme Darfura), I desetine drugih nearapskih plemena(Zaghawa, Masalit, Tunjur, Meidob andBerti) (43, 64). U centralnom delu zemlje živi pleme Nuba, najbrojniji ne arapski I većinom ne muslimanski narod u Sudanu (2.5 milion, Južni Kordofan) (.69,70,61,) U Južnom Sudanu dominantna plemena su Dinka plemena (koje čini 40% populacije Južnog Sudana I jedno od najvećih crnačkih sudanskih nearabizovanih plemena, sa populacijom većom od 1 miliona stanovnika.) (84) , a zajedno sa plemenima Nuer i Shilluk (crnačka plemena) čine Nilotska plemena. Azande,Bor I Jo Luo su plemena koja naseljavaju zapad južnog Sudana a Acholi I Lotuhu žive na krajnjem jugu zemlje kao i u Ugandi. (78,)
Procentualno gledano,crnih ima 52%, Arapa 39%, Beja 6%, stranaca 2%, i ostalih 1%. (60,87). U pogledu religijske pripadnosti, sunita(muslimana) ima 70% i skoncentrisani su na severu, onih koji ispovedaju neka od izvornih verovanja i većina su u Južnom Sudanu 25% a hrišćana 5% koji se većinom nalaze u južnom Sudanu (52,59,60,61,43,78,53, 55)
Procena je da Sudan ima oko 39 miliona stanovnika (84 , 60,53,28,35,29,,65). Prirodni priraštaj iznosi 2,082%. Prosečni životni vek je 49 godina .Sužbeni jezik je engleski , a pored njega govore se se arapski i plemenski jezici.Najzastupljeniji su Dinka, Nuba, Nuer i Shilluk.Na severu zemlje je skoncentrisana većina urbanih centara, dok je.južni region predominantno ruralan i veoma ekonomski nerazvijen. (60, 61, 29, 65, 84) Gradjanski rat koji se na ovom području vodi s kraćim prekidima od sticanja nezavisnosti 1956. izazvao je ekonomsku i demografsku katastrofu. Uzrokovao je ozbiljnu zaostalost, a vise od 2 miliona ljudi je poginulo, a više od 4 miliona je interno raseljeno ili izbeglo.(interno raseljenih iz južnog Sudana 2.7 miliona,interno raseljenih iz Darfura: 2.45 million, interno raseljenih iz Istočnog Sudana : 168,000 ,izbeglica iz Darfura: 240,000 , iz Južnog Sudana: 255,000 ) (56, 31, 16, 15, 34, 32, 60)
Istorijske cinjenice:
Kolonijalna prošlost Sudana (britanska kolonija do 1956.)postavila je temelje višedecenijskog sukoba i gradjanskog rata u Sudanu, jer je podstican ekonomski razvoj i urbanizacija Severnog Sudana , a južni deo države, bogat resursima, je držan u izolaciji.Prva mirovna inicijativa javlja se za vreme vojne diktature Nimeirija (predstavnika muslimanske većine sa severa zemlje)1972 .Potpisan je sporazum u Adis Abebi koji Južnom Sudanu dao samoupravu, slobodu veroispovesti i zakonodavnu vlast. 1983. nemiri su obnovljeni zbog nepoštovanja odredbi mirovnog sporazuma iz Adis Abebe, a poseno pokušaja uvodjenja šerijata u Južnom Sudanu. (39) Glavni akter sukoba Narodno-oslobodilacki pokret Sudana(SPLA ,oružani pokret koji je nastao kao odgovor uvodjenju šerijata u celom Sudanu , bori se za nezavisnost Južnog Sudana ), na čelu sa Džon Garangom tražio je otcepljenje Južnog Sudana. (54, 84). Civilna vlast je obnovljena 1986 godine vladom koju je na osnovu sprovedenih izbora formirao Premijer Sadik al Mahdi predstavnik umerene Islamske Ummah partije (28, 84, 61,63) .1989.Al Mahdi je svrgnut pučem i uspostavljena je vojna diktatura poručnika Omara al Bašira( predsednik Nacionalne Kongresne partije, koja predstavlja islamiste sa severa). Al Bašir ukida šerijat u Južnom Sudanu, federalizuje zemlju i obećava referendum južnim delovima zemlje za 3 godine. Sprovedene mere ne daju rezultate i nasilje izmedju vladinih bezbednosnih snaga (lojalnih islamistima sa severa) i Narodno-oslobodilackog pokreta Sudana se nastavlja. Mirovni proces je dobio ozbiljnije obrise tek 2003. da bi 2005. godine bio postignut konačan mirovni sporazum izmedju Vlade i Narodno - oslobodilačkog pokreta Sudana.
U medjuvremenu, 2003. otvoreno je novo krizno žarište u Darfuru. U ovoj provinciji izbija konflikt koji ima veoma kompleksne uzroke sukoba (48, 61, 85,76.) U osnovi su suša i i opustinjavanje,što dovodi zajedno sa dugovekovnom medjuetnickom netrpeljivošću do sukoba i ubijanja , u cilju zauzimanja i prisvajanja tuđih plemenskih teritorija I obradive površine.Tako na primer Arapsko ,nomadsko pleme Baggara,u potrazi za vodom pomera svoja naselja južnije u područja koja su inače naseljena nearapskim farmerima. Vlada šalje vojsku a kasnije i paravojne formacije (43,) Džandžavide (85,49, 20,71,72, 54, 66) da pomognu Arapima. Džandžavidi predstavljaju grupe nomada(konjanika I jahača kamila) iz arapizovanih muslimanskih plemena koje ,podržane materijalno od strane vlade, pale sela,masakriraju stanovnike, ubijaju ,siluju I pljčkaju ,sprovode nasilje I ubijanja širokih razmera u Darfuru (28). Često se smatraju delom Narodnih Odbranbenih snaga PDF(People Defence Army) (47,79,61) (vojnih jedinica koje sačinjavaju pretežno regrutovani seljaci I rezervisti odvojenih od sudanske armije,a predstavljaju trupe čiji je manji deo danas aktivan dok 90 % trupa služe kao rezerva i trenutno nije aktivan) a smatra se da Džandžavidi potiču od ranijih plemenskih milicija Murahilena (85)
Sprovodi se sistematsko čišćenje civila u Darfuru.Na meti su plemena Fur, Zaghawa, i Massaleit.U njihovu odbranu se angažuju Narodno-oslobodilački pokret Sudana i Pokret za pravdu i jednakost(politicki pokret iz Zapadnog Darfura nastao 2001, godine orijentisan na borbu protiv vlade Sudana I ekonomske I socijalne marginalizacije Darfura,pripadnici ovog pokreta većinom su iz plemena Zaghawa ). (61, 54, 66 , 86,. 77, 68, 66, 46)
UN se angazuje u pronalaženju mirovnog rešenja celokupnog sukoba izmedju Vlade iz Kartruma I Narodno oslobodilačkog polreta Sudana . 2005. je postignut mirovni sporazum(The final North/South Comprehensive Peace Agreement (CPA)), ,koji je obezbedio autonomiju južnih pokrajna na šest godina posle kojih predvidja referendum o otcepljenju od Sudana. (60) Ovaj sporazum se zasniva na sporazumu o podeli resursa I vlasti,predvidja jednakost I garantujeo politička prava I civilne slobode a u cilju sprečavanja poltičkih I ekonomskih monopola . (7, 18 ) Medjutim ,situacija u Sudanu se ne smiruje. (60, 53, 1, 33 ,22)
U Darfuru idalje pro vladine arapsko plemenske grupe vrše etnicko nasilje. (65). Do sada je mirovni sporazum (The final North/South Comprehensive Peace Agreement (CPA) I Darfurski mirovni sporazum (13 67, 12, 1) ostao bez znacajnijih rezultata (1, 53). UNMIS (United Nations Mission in the Sudan),je 2005 ustanovljen da podrži implementaciju CPA nadgledanjem njegove primene,ispitujući kršenja,posmatranjem kretanja oružanih grupa I obezbedjujući odgovarajuće poštovanje ljudskih prava.(18, 29).
Politicki sistem:
Od 1989. do 2005.Sudan je bio diktatura na celu sa Omar Al Baširom.2005. godine na osnovu mirovnog sporazuma (Comprehensive Peace Agreement (CPA ))kojim je okončan 22-godišnji gradjanski rat uspostavljen politički sistem u skladu sa načelom podele vlasti.Osnovana je Vlada Nacionalnog jedinstva u koju su ušle Nacionalna Kongresna Partija,koja predstavlja islamiste sa severa , na čijem čelu je Omar Al Bašir,Narodno-oslobodilački pokret Sudana koji je političko krilo Sudanske narodne oslobodilačke armije koje vode oni koji praktikuju tradicionalna verovanja sa juga zemlje I hrišćani sa juga zemlje. (1,84)..Brojne opozicione partije,medju kojima politički najrelevantnije Demokratska Unionisticka Partija,Stranka Umma,i Narodni Nacionalni Kongres odlučile da ne učestvuju u novom Parlamentu,argumentujući svoju odluku činjenicom da je predsednikova ( Al Baširova) partija nepravedno dominantna u oba doma. (28) Opozicione grupe su prisutne i na zapadu I na jugu zemlje.U Darfuru su se Pokret za Oslobodjenje Sudana i Pokret za Pravdu I Jednakost ujedinili u Revolucionarne Snage Zapadnog Sudana januara 2006., a na istoku se Beja Kongres I Rashaida Slobodni Lavovi ujedinjuju u Istocni front. (23, 61).
Interim Nacionalni ustav je potpisan 2005.
Na osnovu člana 24 privremenog nacionalnog Ustava 1 , Sudan je decentralizovana država sa nekoliko nivoa vlasti:
1)nacionalni nivo vlasti (zalaže se za zaštitu teritorijalnog integriteta I nacionalnog suvereniteta Sudana)
2)nivo vlasti Južnog Sudana (zalaže se za zaštitu i poštovanje naroda I država u Južnom Sudanu)
3)nivo vlasti država ili vilajeta (kojih je 26)
4)nivo lokalne vlasti
Privemeni ustav ustanovljava tročlano predsedništvo na vrhu države (sačinjavaju ga predsednik(Nacionalna kongresna partija),prvi potpredsednik (Narodno oslobodilački pokret Sudana ) I potpredsednik (Nacionalna kongresna partija).
Darfurski mirovni sporazum(28) (zaključen 2006 godine izmedju vlade Ifrakcije Narodno oslobodilačkog pokreta sudana o prekidu neprijateljstava )predvideo je I četvrtog člana,starijeg pomoćnika predsednika(Mini Minavija). (53,32).
Sudansko zakonodavno telo je dvodomno,I čine ga Nacionalna Skupština ( 450 mesta) I Savet država(52 predstavnika).
Formula za raspodelu mesta u zakonodavnom telu I na kabinetskim mestima predvidja 52 % za Nacionalnu kongresnu partiju,28 % za Narodno oslobodilački pokret Sudana , 14 % za severne opozicione partije i 6 % za južnjačke opozicione partije. (53, 44, 54)
Na čelu svake od 26 država nalazi se guverner postavljen od strane predsednika, zajedno sa državnim kabinetom I državnom legislativnom skupštinom. (54)
Na osnovu privremenog Ustava Juzni Sudan ima autonomiju, a predvidjeno je da se nakon prelaznog perioda od 6 godina organizuje referendum kako bi se odlučilo da li će ostati u sastavu Sudana ili se otcepiti.
Ekonomija:
Najvazniji sektor u Sudanu predstavlja poljoprivpedna proizvodnja,buduci da uposljava 80% radne snage i doprinosi 35% GDP-a.Hronicna nestabilnost koja je rezultat dugotrajnog gradjanskog rata izmedju severa i juga,konflikt u Darfuru, nepovoljna klima,niske cene poljoprivrednih proizvoda na svetskom trzistu doprinosi tome da se veci deo populacije Sudana nalazi na ivici egzistencije vec godinama.To je otvorilo potrebu za jednom novom ekonomskom politikom.1997.Sudan pocinje sa sprovodjenjem makroekonomskih reformi po preporuci Medjunarodnog Monetarnog Fonda ( 84, 60,82, 61, 63) Pocetkom 1999. Sudan pocinje da izvozi naftu i vec krajem iste godine belezi prvi spoljnotrgovinski suficit koji zajedno sa monetarnom politikom doprineo stabilizaciji deviznog kursa (73,61, 63) Povecana proizvodnja nafte I njena visoka cena na svetskom trzistu oziveli su laku indistriju I doprineli porastu GDP-a za više od 10% u toku 2006 i više od 10 % u 2007. ( 54,80,81,74) Azijske zemlje postaju najveći investitori u Sudanu ali isto tako I velika tržišta za sudanski izvoz,pre svega nafte. Značajnije mesto zauzima Kina ,pored nje tu je I Indija I Malezija (54, 84 ,80, 81)
Ipak I pored pozitivnih rezultata koje je dala nova ekonomska politika i infrastrukturne investicije jedan znacajan deo populacije i dalje je na ivici egzistencije.Valuta Sudana je Sudanska funta I iznosi 3.147 eura (na 28 april.2008) (83) U 2008 znacajna ulaganja stižu iz inostranstva1 (32, 61,63, 84, 80)
Ljudska prava:
I pored potpisivanja Mirovnog sporazuma u cilju okoncanja nemira u Darfuru između Vlade i Mini Minawi (frakcije Narodno-oslobodilackog pokreta zapadnog Sudana) etnički konflikt u Darfuru nastavljen je.I Vladine snage I pobunjeničke grupe počinile su ozbiljna krivična dela. (52, 3, 62, 28, 25, 61, 23)
U pogledu očuvanja integriteta ličnosi I slobode od protivpravnog ugrožavanja života bilo je brojnih primera politički motivisanih ubistava u koje je umešana Vlada ,a slučajevi se uglavnom dovode u vezu sa konfliktom u Darfuru.Prisutni su takođe slučajevi gde su I pobunjeničke grupe odgovorne za ubistva,a među žrtvama su se našli I članovi mirovnih snaga (52, 3,25, 61, 28, 41, 23)
Prema određenim izveštajima Vlada je umešana I u nestanke nekih lica za koja se sumnja da su pružala podršku pobunjenicima,posebno u Darfuru.Procenjuje se da je oko 15000 Dinka žena I dece kidnapovano.Neki od njih prodati su kao roblje a neki regrutovani u vojskuMnogi od otetih pripadnika dinka plemena, još nisu vraćen ( 52, 61, 11, 62). U februaru 2008 vlada južnog Sudana je donirala milion US$ vođama dinka plemena da bi mogli da otkupe oko1200 dece (11). Mnoge od otetih i sliovanih žena su prinuđene da se udaju za svoje otmičare, jer bi njihov povratak u sopstveno pleme doveo do njihovog izopštavanja iz društva i diskriminavcije s obzirom na činjenicu da su bile silovane. (3, 52, 28, 61)
.Smrtna kazna u Sudanu nije ukinuta i za određena krivična dela moguće ju je izvršiti I nad maloletnicima.U 2007 godini u Sudanu je izvršeno 7 smrtnih kazni, a 23 osobe čeka izvršenje.na karaju svi izvori. (42, 26, 27)
Privremeni Sudanski ustav, zabranjuje torturu, nehumane i ponižavajuće tretmane pritvorenika i osumljičenih, ali vlada se u praksi ne pridržava ovih odredbi. ( 75,52) Česti su primeri da vladine snage protiv pritvorenika primenjuju nehumana sredstva(Tuku ih metalnim i gumenim palicama, bičevima, koriste izgladnjivanje i elektrrošokove, te dugo izlaganje suncu), (3, 23, 61, 42) te da ih drže u izolaciji, kao na primer deset pripadnika Beja Kongresa koje su u Kasali uhapsili u martu te su 10 sedmica bili izloženi lošem tretmanu i držani na nepoznatoj lokaciji bez komunikacije sa porodicom i advokatom ( 61, 42)
Situacija je drastično loša u Darfuru gde vladine snage sistematski sprovode torturu u ophođenju sa pritvorenicima i osumljičenima, posebno se loše ophode prema onima koje osumljiče da sarađuju sa Oslodobilačkom vojskom Sudana(Ibrahima Birzija iz Foro Barange ,Južni Sudan, vladine snage su u septembru uhapsile i posle mučenja udarcima metalnim lancima i potapanja glave pod vodu, ubile i sahranile na tajnoj lokaciji, zbog sumnje da je povezan sa OVS( oslobodilačka Vojska Sudana) ( 52, 3, 61, 42, 5)
Po ustavu Južnog Sudana nehumani i ponižavajući tretmani pritvorenika i osumljičenih su zabranjeni ali u praksi se vlada nepridržava ovih odredbi kao u slučaju Čarlsa Lokera, izvršnog direktora Manna Sudan NVO, koga su u julu lokasne vlasti u Ikotosu uhapsile zbog kritikovanja guvernera istočne ekvatorije držale u pritvoru bez zvaničnih optužbi do septembra. (23, 75) Sudan je potpisnik, ali još nije ratifikovao Međunarodnu Konvenciju o zabrani, torture, nehumanih, okrutnih i ponižavajućih tretmana i kazni (3). Po šerijatskom pravu predviđene su okrutne telesne kazne kao sto su kamenovanje, amputacija delova tela, te bičvanje koje se posebno često primenjuje zbog konzumacije alkohola. (52, 3, 4, 5, 42, 61, 23, 75)
Uslovi zivota u zatvorim su veoma losi i neispunjavaju svetske standarde (28, ).
Službenici zatvora zatvorenicima zabranjuju posete,maltretiraju ih,lišavaju hrane,vode. Mnogi umiru zbog neadekvatne zdravstvene zaštite (52, 61,). Zakonom je zagarantovano pravo na advokata,bezbednosne snage Vlade često krše ovo pravo u praksi držanjem pritvorenih na nepoznatim lokacijama, bez mogućnosti da kontaktiraju advokata.. ( 61, 23, 52). Vlada Sudana nije dozvolila posetu zatvorima od strane UN-ovim posmatrčima i Delegaciji Intetrnacionalnog Komiteta Crvenog Krsta, vlada Južnog Sudana je dozvolila posetu zatvorima od strane predstavnika Un-a i Crvenog krsta. (3, 5) Unova delegacija je ustanovila da u pritvorskim jedinicama pod kontrolom pobunjenuika u Darfuru uslovi života pritvorenika su na istom nivou kao u onim pod kontrolom vlade. (52, 3, 4, 5, 42, 61, 23, 75)
Posebno kada je reč o slučajevima zločina protiv države,načelo podele vlasti I nezavisnosti sudstva u praksi ne funkcioniše,budući da je ovde najevidentnija podređenost sudstva predsedniku I bezbednosnim snagama (52, 61, 75,28). Sudstvo je neefikasno I sklono korupciji.,često se ukida javnost suđenja,a ta odluka se argumentuje razlozima nacionalne bezbednosti.Bilo je i slučajeva kada sud nije dozvolio pozivanje svedoka.U određenim delovima Južnog Sudana institucije uopste ne funkcionišu I ne postoji efektivna sudska procedura iz razloga što ne postoji kompetentno osoblje koje bi taj posao obavljalo.Na osnovu pouzdanih izveštaja,vojne jedinice u tim oblastima kažnjavaju one koji su optuženi, posebno za povredu javnog reda I mira (52, 61, 75,28, 23).
Zakoni štite pravo na stan, ali je bilo slučajeva upada u privatne kuče policijskih službi bez naloga. Najekstremniji primer kršenja ovog prava je prisilno iseljavnje lokalne populacije I rušenje njihovih domova u oblastima Sani,Burti,Gareb,Kurkoban kako bi se realizovao Vladin projekat izgradnje Merowe brane.Iseljeni nisu dobili nikakvu kompenzaciju iako je Vlada raseljenima obećala naknadu.Na osnovu izvestaja UNMIS ,na osnovu koga su snage Vlade u toku internih konflikata bombardovale civilne objekte, kao sto su kuće.U Darfuru su neki gradovi sravljeni sa zemljom.U ovakvim okolnostima Vlada nije načinila nikakve napore da zastiti civile (52, 4, 42, 61, 23, 24)
Privremenim ustavom Sudana sloboda izražavanja i štampe su garantovane, ali vlada sprovodi široku cenzuru svih medija.Vlada posebno proganja medije koje kritikuju postupke vlade u vezi akcija u darfuru, Međunarodnog Krivičnog Sud-a pravde (52, 3, 22, 61)
Vlada kontroliše novine i preko Nacionalnog Noviskog saveta, tela koje izdaje dozvole za rad novinskim kućama.Vlada direktno kontroliše televizijske i radio stanice, zahtevajući od njih da izveštaju u skladu sa državnom politikom.U zemlji postoji par radio stanica koje reemituju strane programe i vlada im ne ometa suiglal. Takođe postoje i kablovski operateri putem kojih je moguće necenzurisano pratiti strane medije (52, 61). Zabeleženi su slučajevi ubistava novinara kao što je slučaj urednika Al-Wihaq novina MohamedaTahe koji kidnapovan i sutradan je pronađen obezglavljen, on je bio optužen za bogohulje zbog članka koji je dovodio u pitanje rodoslov Proroka Muhameda.Novinske kuće se često i zatvaraju kao što je slučaj sa Al Sudani novinama koje su privremeno zatvorene 17.maja.2007, a urednici Mahgub Erwa and Osman Mirghani su uhapšeni i pritvoreni na tri dana (52, 50, 28, 30).
Novinari se često i privremeno pritvaraju te novčano kaznjavaju.Zbog prisutne represije novinari često pristupaju samocenzuri. ( 52, 28, 61) Stranim novinarima se često uskraćuju ulazne vize ili im se ograničava kretanje, za ulaz u Darfur potrebne su im posebne dozvole. (52, 28, 61, 50, 30) Vlasti Južnog Sudana uglavnom poštuju slobodu medija ali zabeleženi su slučajevi pritvaranja novinara kao što je slučaj urednika novinskog lista Citizen koji je bio kratko pritvoren zbog pisanja o finansijskom skandalu.Vlasti Južnog Sudana dozvoljavaju kretanje i izveštanje stranim novinarima.
Onda svi zajedno za kraj (52, 3, 22, 24, 50, 42, 28, 30, 61, 23)
Na podrucju politickih prava I sloboda takodje su prisutne brojne restrikcije,koje su suprotne garancijama datim u privremenom Ustavu.Sloboda okupljanja u praksi se ne postuje,a uglavnom je ogranicena opozicionim partijama,kao recimo Demokratskoj Unionistickoj Partiji kojoj se ne dozvoljava da drzi duza javna okupljanja.Policija je cak 14. juna otvorila vatru na demonstrante koji su protestovali protiv izgradnje Kajbar brane)sd ho fredomre house amnestz
.Slicna je situacija I sa slobodom udruzivanja.Naime iako postoji 20 zvanicno registrovanih politickih partija,uglavnom se stavlja moratorijum na rad onih koje se povezuju sa oruzanom opozicijom vlasti.( 52, 61, 23, 28)
Privremeni ustav sudan garantuje slobodu veroispovesti za sve verske zajednice, iako ostavlja šerijat kao izvor
zakonodavstva za severne krajeve.Privremeni ustav Južnog sudana takođe garantuje slobodu veroispovesti.Po ranijem ustavu sudana Sherijat je bio obavezan u celoj zemlji uključujući i Južne krajeve zemlje(28, 55, 57, 61). U februaru 2007 Predsednik Sudana je osnovao komisiju za prava nemuslimana u Oblasti Glavnog Grada, što je predstavljalo ispunjenje obaveze iz CPA, dosada komisija se sastala smo jednom i nije donela nijednu odluku no predstavlja veliki pomak u naporima vlade da okonča raniju praksu podržavanja isključivo muslimanske većine ( 28, 55, 57, 61) U Sudanu postoji zakon po kome se mora dobiti dozvola za građenje verskih objekata, do sada su dozvole za gradnju crkava uglavnom bile uskraćivane, ali u 2007 dolazi do blagog napredka.Međureligijski kontakt se proširuje i osnivanjem Sudanskog Međureligijskog savet-a ( Nevladine organizacije Koja sarađuje sa Vladom) i Sudanskog saveta Crkava( Sastavljene od predstavnika Katoličkih, Pravoslavnih i Protestantskih Crkava). (28, 55, 57, 61). Vlada Sudana je Građanski rat između severa i juga okarkterisala kao đihad i nemuslimani posebno na severu su bili često prislisno preobraćvani u islam, situacija se poboljšava i u 2007 nije bilo zabeleženih slučajeva prisilnog preobraćivanja u islam, ali postoji i dalje društveni pritisak na nemuslimane da se preobrate u islam.Vlada Južnog Sudana u glavnom poštuje religijske slobode muslimana, iako su se muslimani žalili da ih hrišćanski poslodavci diskriminišu, takve postupke ne podstiče Vlada Južnog Sudana (28, 55, 57, 61.)
U Sudanu je položaj žena najkritičniji u Darfuru, gde su često izložene silovanjima.Silovanja se često dešavaju u kampovima za interno raseljena lica ali i pri napadima na sela.Silovanja sprovode i pobunjenici i vladine snage, a česta su i grupna silovanja (3, 22,52, 6, 61) Po izveštaju Human Rights Watch, (21) siluju se čak i devojčice od 11godina.Veliki problem predstavlja nekažnjavanje, zakon predviđa kaznu od 100 udaraca bičem pa do smrtne kazne ( 52, 3), ali pred žrtvama stoje dvostruke prepreke i zakonske i kulturološke(21) Žene često ne žele da tuže niti čak da priznaju da su silovane jer se plaše da ne budu optužene za preljubu koja se kažnjava smrću, dešava se i da se muževi razvedu od žene koja je bila silovana ( 3, 51) Problem predstavlja i pravna regulativa po kojoj da bi muškarca osudili zbog silovanja potrebna su četiri muškarca kao svedoci. ( 28). Nasilje u domaćinstvu je široko rasprostranjeno, jer zakoni izričito ne regulišu nasilje u porodici pogotovo neregulišu silovanje u braku.Žene koje pokušaju da tuže svoje supruge se čestio suočavaju sa društvenim odbacivanje te ih optužujuda lažu i izložene su pritvaranju ili se sa njima postuopa loše na druge naććine.Žene se suočavaju sa nizom diskriminacija koje proizlilaze iz šerijatskog prava po pitanju nasleđivanja, prava na razvod, slobode kretanja i napuštanja zemlje (52, 51). Sudan nije potpisnik Un-ove konvencije o iskorenjivanju svih oblika neravnopravnosti žena, sa obrazloženjem da konvencija nije u skladu sa Sudanskom kulturmom onda svi zajedno (52, 3, 21, 22, 28, 25, 61, 5, )
Poseban problem predstavlja tradicionalna praksa unakaživanja ženskih genitalija koja je i dalje jako rasprostranjenja.Oko 90% devojaka u sudanu su podvrgnute ovom tretmanu, iako je zakonom ova tradicionalna praksa zabranjena (predviđene su kazme zatvora sa dodatnim novčanim kaznama, te mogućnost smrtne kazne u određenim okolnostima (51, 38, 45) Država razvija niz edukativnih strategija za susbijanje ove prakse, ali poseban problem predstavlja to što se ovi postupci često rade u tajnosti sa pristankom roditelja.Sa usvajanjem urbanih kulturnih tradicija broj ovih postupaka se smanjuje, ali je on i dalje jako visok i Sudan drži pvo mesto u svetu po broju devojaka podrvgnutih ovom postupku. (52, 61, 41, 51, 45,38)
Nacionalno pravo:
Na osnovu privremenog Ustava iz 2005 pravni sistem Sudana je mesovit. Na saveznom nivou primenjuje se pravo anglosaksonske tradicije.Serijat vazi u 16 muslimanskih drzava.,dok je na osnovu Mirovnog sporazuma iz 2005.privremeni ustav Sudana ustanovljava vrhovni bnacionalni sud, nacionalni apelacioni sud , kao sudove federalnog nivoa, te ostavlja da se zakonima reši pitanje uređenja sudstva na nivou država. U Darfuru je po osnovu proglašenog vandrednog stanja ustanovljeni posebni sudovi za dela protiv bezbednosti.Postoje tri takva sud au tri države u oblasti Darfur. Privremeni ustav Južnog sudan je oslobodio južne države od primene šeriajtskog prava.U južnim državama se u prvom stepenu primenjuje plemensko pravo.U severnim i centralnim se primenjuje šerijatsko pravo.
Po privremenom ustavu predsednik države imenuje sudije, uz savetodavnu ulogu nacionalne komiosije za sudstvo(national judical service commission)Ustanovljenjen je I ustavni sud, čijih 7 članova imenuje predsednik. (52, 75, 61, 8, 28).
Zastita izbeglica i azilanata:
Sudan je potpisnica UN-ove konvencije o statusu izbeglica iz 1951. I protokola 1967.(88)
Kriza u Darfuru je okarkterisana kao najveća humanitarna kriza uu svetu, po UN-ovom izveštaju iz oktobra 2007, broj interno raseljenih lica u darfuru je dosegao broj od 2387000 ljudi, a ukupan broj lica pogođenih krizom je oko 4 202 512 (2, 61, 56, 22)
Zbog stalnog porasta nasilja i opšte nesigurnosti broj interno raseljenih lica je u stalnom porastu izgledi za
njihov povratak u područja iz kojih su se raselili su mali(34, 22 )
Kapaciteti kampova za intetrno raseljena lica u darfuru su
dosegla svoje pune kapacitete i zbog stalnog priliva novih raseljenih lica dolazi porasta napetosti i sukoba u
kampovima.Od početka ove godine još 30000 lica je raseljeno u Darfuru(34, 16)
Za 64.4% raseljnih lica iz severnog Sudana
sukobi i rat su osnovni razlog za raseljenje, dok su za 21.2% to ekonomski razlozi a suša za 6.4%. (34)
Od poćetka 2007 pa do jula 2007 ukupan broj interno raseljenih lica se smanjio sa 5790235, na 4405000, u glavnom zbog povratka lica na jug Sudana. (61, 15)
Od kada je 2005 god potpisan mirovni sporazum(Comprehensive Peace Agreement) u Sudan se vratilo oko
250000 izbeglica iz okolnoh zemalja(iz kojih zemalja), i taj proces se nastavlja, ali izbeglice se uglavnom vraćaju u južne krajeve Sudana(16, 17)
.U Sudanu trenutno boravi oko 369000 izbeglica, od čega je najviše iz Etiopije i Eritreje,ukupno
oko 135000 ljudi, uglavnom smeštenih u istočnom sudanu. Izbeglice u Istočnom Sudanu su smeštene u 12 kampova, u kojima su jako loši uslovi za život zbog nedostatka hrane, vode, lekova.( 15, 32, 9, 16, 56)
.U toku krize u Darfuru oko 240000 lica je pobeglo u susedni Chad, gde ih je unhcr smestio u dvanaest kampova duž granice.Po podacima IRIN-A(Integrated
Regional Information Networks), oko 13000 novih izbeglica je pridošlo iz Darfura u Chad. (31, 16, 15, 17, 34, 2, 32, 9, 56, 61, 22, 2)
IZVORI:
1.
UN SECURITY COUNCIL
31.1.2008
Report of Secretary General on Sudan 31.1.2008
2.
UNITED NATIONS: SECURITY COUNCIL-SECRETARY GENERAL
4.April.2008.
Statement by the Secretary-General marking four years since the first Security Council meeting on Darfur
3.
UNITED NATIONS: HUMAN RIGHTS COUNCIL
9.Mart.2007
Report of the High-Level Mission on the situation of human rights
in Darfur pursuant to Human Rights Council decision S-4/101*
4.
UNITED NATIONS: HUMAN RIGHTS COUNCIL
27.Avgust.2007.
UN expert urges Sudan to respect human rights of communities affected by hydro-electric dam projects
5.
UNITED NATIONS: HUMAN RIGHTS COUNCIL
28.Novembar.2007
Human rights situation that require the council’s attention
6.
UNITED NATIONS: HUMAN RIGHTS COMMITTEE
27.July.2007
Adopts Final Conclusions and Recommendations on Reports of Zambia, Sudan and Czech Republic
7.
UNDP(UNITED NATIONS DEVELOPMENT PROGRAM)SUDAN
2008
UNDP IN SUDAN 2008
8.
UNDP(UNITET NATIONS DEVELOPMENT PROGRAMME)
2008
Capacity Building of the Sudan Judiciary
9.
UN NEWS AGENCY
18.April.2008
Thousands of refugees from Darfur remain along volatile border
10.
UNITED NATION MISSION IN SUDAN(UNMIS)
5.Maj.2006
Darfur Peace Agreement
11.
UNMIS(UNITED NATION MISSION IN SUDAN)
07.Februar.2008
Media Monitoring Report
12.
UNMIS(UN MISSION IN SUDAN )
February 2008
Sudan: “UNMIS Media Monitoring Report, 19 February 2008”
*korišćeno za prikupljanje podataka o konfliktu I silovanjima u Darfuru
13.
UMNIS (UN MISSION IN SUDAN )
Darfur Peace agreement
14.
OCHA, UNATED NATION OFFICE FOR CORDINATION OF HUMANITARIAN AFFAIRS
Januar 2008
Displaced Population Report
July-Dec 07
15.
OCHA, UNATED NATION OFFICE FOR CORDINATION OF HUMANITARIAN AFFAIRS
Regional Office for Central and East Africa
January – June 2007
Displaced Populations Report
ISSUE 1
*korišćeno za prikupljanje podataka o broju idp i o broju izbeglica
16.
UNHCR
Year: 2008
Global Appeal 2008-2009
*Sudan podaci o interno raseljenim I izbeglim
17.
UNHCR-SOUTH SUDAN OPERATION
18. April.2008.
UNHCR-assisted returns from Uganda to Sudan top 50,000
18.
OCHR(OFFICE OF THE HIGH COMMISSIONER FOR HUMAN RIGHTS)
19.
HUMAN RIGHTS WATCH
Ethnical map of Sudan
*korišćeno za lokalizaciju etničkih grupa
20.
HUMAN RIGHTS WATCH
April 2008
Five Years On
No Justice for Sexual Violence in Darfur
21.
HUMAN RIGHTS WATCH
7.April.2008
Darfur: No Redress for Rape
Five Years On, Sexual Violence Still Rife in Darfur
22.
HUMAN RIGHTS WATCH
Year 2008
World Report 2008,Sudan
23.
AMNESTY INTERNATIONAL
2007
Republic of Sudan: Amnesty International Report 2007
24.
AMNESTY INTERNATIONAL
19.Jun.2007
Document - Sudan: Incommunicado detention/ fear of torture or ill-treatment
25.
AMNESTY INTERNATIONAL
Septembar 2007
Document - Sudan (Darfur) : 'When will they protect us?' Civilians trapped by violence in Sudan
26.
AMNESTY INTERNATIONAL
15.April.2008
Death Sentences and Executions in 2007
27.
AMNESTY INTERNATIONAL
15.Maj.2007.
Urgent Action
28.
FREEDOM HOUSE
Year: 2007
Report, Freedom in the World- Sudan 2007
* korišćeno za prikupljanje podataka o istoriji konflikata I silovanjima u Darfuru
29.
REPORTERS WITHOUT BORDERS
Year: 2008
Sudan - Annual Report 2008
30.
REPORTERS WITHOUT BORDERS
21.Maj.2007
Publisher and editor of al-Sudani released but daily still banned
31.
IRIN (INTEGRATED REGIONAL INFORMATION NETWORKS)
Year: 2008
CHAD
Humanitarian Country Profile
* korišćeno za broj izbeglica iz Sudana u Chadu mart 2008
32.
IRIN(INTEGRATED REGIONAL INFORMATION NETWORKS)
Year: 2007
REPUBLIC OF THE SUDAN
Humanitarian Country Profile
* korišćeno za broj izbeglica,za ekonomiju,geografiju ,stanovništvo
33.
IRIN(INTEGRATED REGIONAL INFORMATION NETWORKS)
24.3.2008
SUDAN: Rising tension in Abyei as clashes displace hundreds
34.
IDMC(Internal Displacement Monitoring Center)
Year: Oktober 2007
SUDAN: Outlook for IDPs remains bleak
A profile of the internal displacement situation
35.
WORLD HEALTH ORGANIZATION
Year: 2008
Sudan overview
36.
WORLD HEALT ORGANISATION
2006
Epidemiological fact sheets
37.
UNITED NATIONS: HUMAN RIGHTS COMMITTEE
27.July.2007
Adopts Final Conclusions and Recommendations on Reports of Zambia, Sudan and Czech Republic
38.
WORLD ORGANISATION AGAINST TORTURE
9.Mart.2007
Sentencing to death by stoning of two women on adultery charges
39.
FORCED MIGARTION ONLINE
Year 2006
FMO Country Guide: Sudan
* korišćeno za objašnjenje istorisjkog konflikta I etničkih sukoba
40.
INTERNATIONAL FEDERATION FOR HUMAN RIGHTS
14.Mart.2007
Africa: Situation of Human Rights Defenders
41.
INTERNATIONAL FEDERATION FOR HUMAN RIGHTS
Oktobar 2007
Darfur and Eastern Chad“We want security, we want justice”
International fact-finding mission report
42.
SUDAN ORGANISATION AGAINST TORTURE
Januar 2008
Newsletter Avgust-December 2007
43.
MINORITY RIGHTS GROUP INTERNATIONAL
Year: 2006
Minority Rights, Early Warning and Conflict
Prevention: Lessons from Darfur
By Sharath Srinivasan
* korišćeno za plemenske grupe Darfura,uzroci konflikta
44.
ENOUGH (The project to end genocide and crimes against humanity)
01/09/2008
Democracy: A Key to Peace In Sudan by John Prendergast and Roger Winter
http://www.enoughproject.org/node/577
45.
THE WATCHLIST ON CHILDREN AND ARMED CONFLICT
Sudan’s Children at a Crossroads
An Urgent Need for Protection
46.
GLOBAL SECURITY ORGANIZATION
Darfur Liberation Front ,Sudan Liberation Movement (SLM) ,Sudan Liberation Army (SLA),
Justice and Equality Movement (JEM)
47.
ASYLUM AID,WOMEN ASYLUM NEWS
Avgust2007
Sudan rape laws
48.
MRGI(Minority Rights Group International )
Sudan: "Minority rights, early warning and conflict prevention: Lessons from Darfur",
49.
GLOBAL SECURITY ORGANIZATION
Darfur Liberation Front ,Sudan Liberation Movement (SLM) ,Sudan Liberation Army (SLA),
Justice and Equality Movement (JEM)
50.
COMMITE FOR PROTECTION OF JUNRALIST
2007
Attacks on the press in 2007: Middle East and North Africa
Sudan
51.
AUSTRIAN CENTRE FOR COUNTRY OF ASYLUM AND RESEARCH AND DOCUMENTATION(ACCORD)
27.SEPTEMBER.2007
Allgemeine Lage von Frauen (Rechtslage und –praxis, Zugang zu Bildung und Arbeit, Gewalt gegen Frauen, FGM
52.
STATE DEPARTMENT
Year: April 2008
Background Note: Sudan Profile
53.
STATE DEPARTMENT , Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor
March 11, 2008
Country report on human rights practises Sudan 2008
54.
STATE DEPARTMENT,BUREAU OF AFRICAN AFFAIRS
January 2008
Background Note: Sudan
* korišćeno za prikupljanje podataka o Džandžavidima,za JEM(Pokret za pravdu i jednakost) I SLA (Oslobodilačku vojsku južnog Sudana)
55.
U.S. DEPARTMENT OF STATE
2007
International Religious Freedom Report 2007
Released by the Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor.
56.
US AGENCY FOR INTERNATIONAL DEVELOPMENT BUREAU FOR DEMOCRACY,CONFLICT,AND HUMANITARIAN ASSISTANCE(DCHA)
Year:April 2008
Sudan: Complex Emergency Situation Report #5 (FY 2008)
57.
U.S.COMMISSION ON INTERNATIONAL RELIGIOUS FREEDOM
Maj 2007
Annual Report
58.
US COMITTEE FOR REFUGES AND IMIGRANTS
2007
Sudan: Country Report
59.
LIBRARY OF US CONGRESS
December 2004
COUNTRY PROFILE: SUDAN, Formal Name: Republic of the Sudan (Jumhuriyat as-Sudan). Short Form: Sudan. Term for …
*korišćeno za lokalizaciju etničkih grupa,geografiju,istoriju
60.
CIA
Year: 2007,
World fact book 2007, Sudan
61.
HOME OFFICE,Border and Immigration Agency
Year: 2007,
Country of origin information SUDAN
62.
HOME OFFICE
9.April.2008
Operational Guidance Note:Sudan
63.
FCO(Foreign Commonwealth Office),
Year 2007
Sudan Country profile 2007
64.
OPERATION WORLD
SUDAN REPORT
*korišćeno za religiju
65.
BBC
Year: 2008
Country profile: Sudan
66.
BBC NEWS
Who are Sudan's Darfur rebels?
67.
BBC NEWS
26 April 2007
Chad-Sudan border, Janjaweed still roam free in Darfur
68.
BBC NEWS
24 November 2007
Darfur rebels spurn Chinese force
*korišćeno za prikupljanje podataka o napadu JEMu(pokret za pravdu I jednakost) na kineske mirovne snage
69.
NUBA MOUNTAINS HOMEPAGE
* korišćeno za nuba plemensku grupu I njeno teritorijalno prostiranje
70.
NUBA SURIVAL
*korišćeno za religiju I poreklo crnačkiog plemena nuba
71.
THE FIRST POST ,ONLINE DAILY MAGAZINE
April 22, 2008
News in pictures
72.
SLATE WASHINGTON POST
July 19, 2005
.
Who Are the Janjaweed?A GUIDE TO THE SUDANESE MILITIAMEN.
By Brendan I. KoernerGUIDE TO THE SUDANESE MILITIAMEN.
73.
REUTERS FONDATION,ALERT NET, Alerting Humanitarians to emergencies
Year 2008
Sudan
74.
NEW YORK TIMES
Sudan ,general information
75.
SUDAN TIMES
16.MART.2005
The Draft Constitutonal Text
76.
PINR( POWER AND INTERNET NEWS REPORT)
06 December 2006
''Instability on the March in Sudan, Chad and Central African Republic''
Background to the Darfur conflict
*korišćeno za prikupljanje podataka o uzrocima konflikta u Darfuru
77.
PINR ( POWER AND INTERNET NEWS REPORT)
04 October 2007
''Upcoming Peace Talks Will Not Solve the Complex Darfur Problem''
*korišćeno za prikupljanje podataka o JEM pokretu(pokret za pravdu I jednakost)
78.
THE GURTONG PEACE PROJECT
Year: 2006
Ethnical diversity of South Sudan
*korišćeno za lokalizaciju ,verovanja etničkih grupa
79.
SMALL ARMS SURVEY, Graduate Institute of International Studies, Geneva
December 2007
A Paramilitary Revolution:The Popular Defence Forces
By Jago Salmon 2007
80.
INSTITUTE FOR SECURITY STUDIES
February 2008
Micro-Macro Issues in Peacebuilding
Sudan's Foreign Relations with Asia: China and the Politics of "Looking East
ISS Paper 158
81.
TRAVEL DOCUMENT SYSTEMS
Year 2008
SUDAN ECONOMY 2008
82.
INTERNATIONAL MONETARY FOND
April 12, 2008
Sudan and the IMF
83.
THE FAVORITE CURRENCY SITE
84.
WIKIPEDIA
Sudan, geography, people, history,economy
85.
WIKIPEDIA
Janjaweed,Sudan
86.
WIKIPEDIA
Justice and Equality Movement
*korišćeno za prikupljanje podataka o napadu JEMa(pokret za pravdu I jednakost) na kineska naftna postrojenja
87.
BRITANNICA
Ethnic structure > Muslim peoples
88.
UNHCR, (United Nations High Commissioner for Refugees )
States Parties to the 1951 Convention relating to the Status
of Refugees and the 1967 Protocol
Asylum Protection Center
